آشنایی با قند گلوکز و اهمیت آن در بدن انسان و بیماری دیابت

دیابت یا مرض قند به بیماری گفته می شود که در آن بدن انسان با تنظیم میزان قند خون به مشکل برمی خورد.

وقتی صحبت از قند خون می کنیم، منظورمان قندی به نام «گلوکز» است. اما چرا این قند تا این حد اهمیت دارد و تنظیم آن به میزان دقیق، نقش حیاتی در سلامت و طول عمرمان ایفا می کند؟

برای آشنایی با مهمترین قند بدن انسان، ادامه مطلب ایران ام دی را از دست ندهید.

بدن ما انرژی مورد نیازش را از مواد غذایی خورده شده تامین می کند. اما چلوکبابی که میل کرده اید، مستقیما تبدیل به انرژی نمی شود. ابتدا دستگاه گوارش غذا را به اجزای کوچک ترش خرد می کند که یکی از مهمترین آنها قندی به نام گلوکز است.

فرمول شیمایی گلوکز C6H12O6 است و تصویر مولکلول آن را در بالا ملاحظه می کنید. اما این قند نسبتا ساده یک منبع انرژی مهم برای سلول های بدن مان به حساب می آید و در واقع منبع انرژی اصلی بسیاری از سلول های بدن انسان است.

جالب است بدانید که برخی سلول های بدن انسان بسیار سخت گیر هستند و فقط از گلوگز به عنوان منبع انرژی استفاده می کنند. برای مثال مغز انسان و گلبول های قرمز خون تنها از گلوکز به عنوان انرژی استفاده می کنند.

بنابراین هنگامی که فکر می کنید، مغز شما از کلوگز همانند بنزین به عنوان سوخت استفاده می کند و جالب تر اینکه مغز انسان بسیار پرمصرف است.

مغز انسان از نظر وزنی حدود ۱.۴ کیلوگرم است و تقریبا ۲ درصد وزن یک انسان متوسط را تشکیل می دهد. اما حدود ۲۰ درصد از کل انرژی مصرفی بدن به مغز اختصاص پیدا می کند.

برخلاف باک اتومبیل شما که ظرفیت مناسبی جهت نگهداری بنزین دارد، سلول های مغزی قادر به ذخیره سازی کلوگز نیستند. بنابراین آنها به جریان خون بدن برای تحویل منظم این قند مهم وابسته اند.

حالا احتمالا متوجه شدید که چرا تنظیم میزان قند خون به صورت لحظه ای اهمیت حیاتی دارد. اگر قند موجود در خون از سطح معینی افت کند، با کمبود فوری سوخت در برخی سیستم های حیاتی بدن مانند مغز مواجه می شویم.

اتومبیل با اتمام بنزین خاموش می شود. کاهش سطح گلوکز خون اتفاق نسبتا مشابهی هم برای مغز به همراه دارد. یعنی ابتدا کاهش هوشیاری و سپس کما رخ می دهد و در ادامه اگر قند خون بالا نرود، باید منتظر رویدادهای بدتری هم بود.

تا اینجا در ایران ام دی در مورد اهمیت قند خون و کاهش آن دانستنید. اما اکثر افراد مبتلا به دیابت با مشکل بالا بودن گلوکز خون مواجه هستند.

غذای هضم شده در دستگاه گوارش تولید مقدار زیادی گلوکز می کند که توسط جریان خون به تمام نقاط بدن برده می شود. اما گلوکز اضافه در جریان خون مشکلات متعددی ایجاد می کند. از تاری دید گرفته تا ایجاد پلاک هایی در رگ های خونی که خودشان سبب سکته می شوند.

به همین خاطر بدن مقادیر اضافه این قند را به سرعت از جریان خون خارج کرده و آنها را تبدیل به قندی دیگر تحت عنوان «گلیکوژن» می کند.

گلیکوژن به کبد و عضلات برده شده و آنجا ذخیره می شود تا در زمان هایی که مشغول غذا خوردن نیستید، به تدریج تجزیه شده، مجددا به کلوگز تبدیل شود و وارد جریان خون گردد. در واقع کبد مانند انبار ذخیره سازی انرژی در بدن عمل می کند.

اما چه کسی گلوکزهای اضافه جریان خون را به گلیکوژن تبدیل می کند؟ «جناب انسولین». این ماده توسط پانکراس ترشح می شود و مدتی پس از صرف غذا کار تبدیل گلوکز اضافه را گلیکوژن و ذخیره سازی اش را انجام می دهد.

چند ساعت پس از صرف غذا، میزان قند خون کم کم شروع به کاهش می کند. در این موقع ماده دیگری از پانکراس ترشح می شود که «گلوکاگون» نام دارد. این ماده در واقع نقطه مقابل انسولین است و به کبد و عضلات دستور می دهد که گلیکوژن ذخیره شده را به گلوکز تبدیل نمایند.

بنابراین عملکرد متناسب این دو ماده یعنی انسولین و گلوکاگون سبب می شود که میزان قند خون همیشه در سطحی مناسب باقی بماند. هنگامی که ذخیره گلیکوژن بدن کم بشود، مغز پیام گرسنگی را صادر می کند و شما با غذا خوردن مجددا انرژی لازم را تامین می کنید. اما اگر غذا به موقع به بدن نرسد، بدن سراغ سوزاندن چربی ها میرود و آنها را تبدیل به گلوکز می کند.

این چرخه هر روز بارها و بارها در بدن ما طی می شود. در افرادی که سالم هستند، همه چیز به خوبی کار می کند و قند خون نه بیش از حد بالا است و نه پایین می افتد.

اما در افرادی که مبتلا به دیابت هستند، مشکلاتی در روند تنظیم میزان قند خون وجود دارد. بیشتر بخوانید:

آشنایی با انوع دیابت و عوامل مستعد کننده.

گلوکز تنها قند موجود در بدن انسان نیست. اما مهمترین قند و منبع انرژی اصلی سلول های بدن ما به حساب می آید و بدن انسان مانند یک ماشین بسیار پیشرفته به تنظیم و مدیریت سوخت اش می پردازد.

با نظارت: دکتر نپتون مجدزاده - متخصص بیماری های داخلی
بازبینی شده در تاریخ: ۱۵ مرداد ۹۴

دیدگاه‌ها

بسیار ممنون از اطلاعات خوبتون

واقعا چقدر زیباست. واقعا باید به قدرت و عظمت خدا پی برد ک چه خالقی داریم ما.خدایا خودت کمکون کن ک ازت دور نشیم هیچوقت

افزودن دیدگاه جدید

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
CAPTCHA
جهت جلوگیری از ارسال های خودکار

همین الان به رایگان مشترک مطالب «ایران MD» شوید

آدرس پست الکترونیک:


۱- از ایمیل شما استفاده تبلیغاتی نخواهد شد
۲- هر زمان که مایل باشید می توانید اشتراک ایمیلی خود را قطع کنید
Delivered by Google FeedBurner